Genelde bir kişi tarafından kurulup genel kanı bu tür şirketlerin sadece bireysel işletmeler için uygun olduğudur. Fakat bu bir yanılgıdır. Şahıs şirketleri tek kişiye ait olabildiği gibi ortaklıklarla da kurulabilir. Bunun gibi şirketlerde ortaklık devri süreci oldukça zor ilerlemektedir. Bir şirketin tüm ortaklarının onayı alınmadan payların devri veya satışı mümkün değildir. Diğer işletmelere göre daha küçük ölçekli işletmeler için tavsiye edilen şahıs şirketlerinin genellikle tek kişi ile kurulmasının altında yatan temel neden olarak bu durum gösterilebilir.
Şahıs Şirketi ile Limited Şirket Arasındaki Fark Nedir ?
Bir şahıs şirketi kurma aşamasında iken limited şirketlerden farkları sıklıkla merak edilen bir konudur. Bir şahıs şirketi ile limited şirketler arasındaki farkları şu şekilde sıralayabiliriz :
Kuruluşun Maliyet Farkı : Şahısa ait şirketler, limited şirketlere göre çok daha düşük bir maliyetle kurulabilir. Çok fazla farklı kritere bağlı olan bu fark, temelde limited şirketlerin ticaret odalarına kayıt edilmesi zorunluluğundan ileri gelmektedir.
Vergi Farkları : Şahısa ait şirketler Gelir Vergisi öderken limited şirketler Kurumlar Vergisine mükellefidir. Bir Gelir Vergisi, yıllık kazanca göre şekillenmektedir. Kazandığından daha fazla gelir elde eden şahıs şirketleri, daha yüksek oranda vergi ödemektedir.
Kurulurkenki Aşamalar Arasındaki Farklar : Şahısa ait şirketi kurma işlemleri limited şirkete göre çok daha kısa ve pratiktir. Bir limited şirketin kuruluşu, şirket ana sözleşmesi hazırlama ve ticaret odasına kayıt olma gibi birçok prosedürü kapsamaktadır. Asıl konu işlemler için bir mali müşavirden destek almanız gerekmektedir. Haricinde şahıs şirketi, çevrimiçi ortamda dahi kurulabilmektedir. Uygulanan düzenlemelerle e-devlet üzerinden şahıs şirketi kurulması mümkün kılınmıştır.
Şirketlerin Sahiplerinin Sorumlulukları Arasındaki Farklar : Şahısa ait şirketlerde kişiler, üçüncü şahıslara ve resmî kurumlara karşı kendi mal varlıkları ile sorumludurlar. Diğer şirket olan Limited şirketler de ise bu durum şirkette sahip oldukları hisse oranı üzerinden şekillenmektedir.
Sermaye Farkı : Şahısa ait şirketlerin kuruluşu sırasında herhangi bir sermaye bildiriminde bulunmak zorunlu değildir. Fakat Limited şirketlerde bu sermayeye bir sınır koyulmuştur.
Tasfiye Sürecindeki Fark : Şahısa ait şirketler istenildiği an kapatılabilmektedir. Bunun için de bir tasfiye sürecine girilmesine gerek yoktur. Fakat Limited şirketlerin kapanışı için öncelikle tasfiye süreci geçirmek zorunludur. Genelde 1 yıl kadar süren bu sürece girerken resmî kuruluşlara bu konuda bilgilendirme yapılmaktadır.
Şahıs Şirketi Nasıl Kurulur ?
İlk olarak işletme açma aşamasında en çok sorulan sorulardan biri şahıs şirketi açmak için nereye başvurulmalıdır sorusudur. Bir şahıs şirketi kurma işlemi için gidilmesi gereken ilk yer, vergi dairesidir. İlk kuruluş için istenen belgeleri alarak vergi dairesine şahsen başvuruda bulunabilirsiniz. Son zamanlarda kuruluş işlemlerin şirket sahibinin bizzat vergi dairesinde olması da istenmektedir. Bu yapılan başvurunun sonrasında vergi dairesince görevlendirilen müfettişler belirttiğiniz adrese gelip gerekli denetimi yaparlar. Bu denetimde herhangi bir sorun olmaması durumunda şahıs şirketi kurma işlemi 1 ila 3 gün içerisinde tamamlanır.
Şahıs Şirketi Kurmak İçin Gerekli Evraklar Nelerdir ?
Şahıs şirketi kurmak için gerekli belgeleri şu şekilde sıralayabiliriz :
- Şirketin asıl sahibinin nüfus cüzdanı sureti
- Vesikalık fotoğraf
- Noter tarafından düzenlenen imza beyannamesi
- Bir kira sözleşmesi veya tapu fotokopisi
- İkametgah belgesi (Bu belgeye E-devlet üzerinden sahip olabilirsiniz.)
Şahıs Şirketinin Avantajları Nelerdir ?
Bir şahıs şirketi kurmanın avantajlarını şu şekilde sıralayabiliriz :
Bir şahıs şirketi kurma işlemi için toplamamız gereken belge sayısı oldukça azdır. Bunun sayesinde çok sayıda belge toplamak için zaman ve enerji harcamanıza gerek kalmamaktadır.
İlk kuruluş maliyetleri, diğer şirket türlerine kıyasla önemli ölçüde düşüktür.
İşlemlerimiz kısa bir sürede tamamlanır. Topladığımız evrakları teslim edip başvurumuzu tamamladıktan sonra ortalama 2 gün sonra şirketiniz tamamen kurulmuş olur.
Muhasebecilerin veya mali müşavirlerin giderleri, şahıs şirketleri için daha düşüktür.
Kademe kademe vergi sistemi, özellikle yeni kurulmuş şirketler için çok önemli bir avantajdır. Buna göre kârları daha düşük olan şirketlerin ödemesi gereken Gelir Vergisi miktarları da düşük olmaktadır. Daha ilerleyen günlerde gelirlerinizin artmasına bağlı olarak şirket türünüzü değiştirmeniz mümkündür.
İşlerimizin istediğimiz gibi gitmemesi durumunda şahıs şirketleri bir gün gibi kısa sürede kapatılabilir. Farklı şirket türlerinde bu süreçler, çeşitli prosedürler sebebi ile neredeyse bir yıla kadar uzayabilmektedir.
Şahıs Şirketinin Dezavantajları Nelerdir ?
Bir şahıs şirketi kurma işleminin avantajlarından sonra konunun bir de olumsuz taraflarına bakmakta fayda bulunmaktadır. Bunun gibi şirketlerin dezavantajlarını şu şekilde sıralayabiliriz :
Buradaki kişiler, işletmenin borç ve yükümlülüklerine karşı sınırsız sorumluluk taşımaktadır. Bunun gibi bir durum da, iş davalarında şirket sahibi kişilerin kişisel mal varlıklarının da risk altına girmesine neden olabilir.
İlk kuruluş aşamasındaki, yeni kurulmuş şirketler için büyük avantaj getiren kademeli vergi sistemi, bir noktadan sonra olumsuz bir hâl alabilir. Bunun gibi bir sisteme göre yüksek gelir elde eden şahıs şirketleri, aynı düzeyde kazanan sermaye şirketlerine göre daha yüksek oranda vergi ödemek zorunda kalmaktadır. Kademe kademe sisteminin aleyhine işlemesini istemeyen şahıs şirketi sahipleri, gelecek yıllardaki gelirlerine dair detaylı çalışmalar yapmak durumunda kalmaktadır.
Bir şahıs şirketinin, yatırımcıların ilgisini sermaye şirketine kıyasla daha az çekerler. Bunun gibi bir şey de dış sermayenin şirkete girme ihtimalini oldukça düşürür.
Şirketin işleyişi tamamen kişilere bağlı olduğundan, kurumsal bir yapı ve imaj oluşturmak son derece güç olmaktadır.
Bir şirketin ömrü, sahibinin hayatını kaybetmesi ile son bulmaktadır. Kısaca şirketin yıllara yayılan bir devamlılığından söz etmek zordur.
Şahıs Şirketi Türleri Nelerdir ?
Türk Ticaret Kanunu’na göre şahıs şirketleri üç farklı türe ayrılır. Bu türleri şu şekilde sıralayabiliriz :
Adi Ortaklıklar : Adi ortaklık şirketlerin ortaklarının varlıklarından bağımsız herhangi bir varlığından söz edilemez. Şirketin sermayesi şirketlerin sahip olduğu tüzel kişilik, adi ortaklıklarda bulunmaz.
Komandit Şirket : Bunun gibi şirketlerde ortakların bir kısmının sorumluluğu şirket alacaklılarına karşı belirli bir miktarda sınırlı iken diğer ortakların sorumlulukları sınırsızdır. Şartlar kurulum aşamasında yapılan sözleşme ile belirlenir.
Kolektif Şirket : Şirketteki hiçbir ortağın şirket alacaklılarına karşı sorumluluğunun sınırlanmadığı bir yapıyı işaret etmektedir. Sıklıkla görülmemekle birlikte genel yapısı itibarı ile şahıs şirketleri ve limited şirketler arasındaki bir geçiş formu olarak da değerlendirilebilir.
